Wat oorlog is, daar zijn we het vaak wel over eens. Wat vrede is, blijkt alleen een heel stuk lastiger te zijn. Terwijl de oorlog aan onze voordeur klopt, weten we elkaar maar niet te vinden. Polarisatie en conflict dringen door in de kleinste haarvaten van onze samenleving. Na een voor ons continent unieke periode van vrede en veiligheid.

Als ik kijk naar de oorlog in Oekraïne, dan laat mij zien dat we daarin een lange weg te gaan hebben. Waar zijn we bang voor, dat we geen actieve rol gaan spelen in dit conflict. Dat het nog altijd een “ver van mijn bed” verhaal blijft. Ik weet daar het antwoord ook niet meer op. Het simpel stoppen van de oorlog is zeker niet genoeg.

Spinoza benoemde de complexiteit van vrede al in zijn werk. Hij beschreef vrede niet als afwezigheid van oorlog. Maar als een deugd, een geestesstemming. Als dispositie voor goede daden, vertrouwen en recht.

De afgelopen jaren zie ik dat we het uitgangspunt voor goede daden, vertrouwen en recht ter discussie worden gesteld. Of zoals Jitske Kramer aangeeft, de bestaande ordening staat ter discussie en we zijn hard aan het zoeken naar een nieuwe ordening. En daarmee de eigen plek in die nieuwe ordening. Een enorme voedingsbodem voor conflicten, die het niet makkelijker maakt om een eigen plek te vinden.

Ik kan eigenlijk al niet meer tellen hoe vaak ik opnieuw ben begonnen met deze overweging. Welke boodschap wil ik overbrengen en hoe sta ik daar zelf in? Raken we de grenzen van het conflict, of raak ik mijn eigen grenzen.

Afgelopen weekend zat ik met een vriend op het terras met uitzicht op de plek waar de botten van Spinoza waarschijnlijk zijn neergelegd nadat zijn eigenlijke graf is geruimd. Terugkijken naar de afgelopen periode en het effect op het denken ver dialoog, verbinding en de bewustwording van de plek die het conflict heeft.

Kierkegaard zei het al: “De hardste strijd ontstaat niet doordat mening op mening botst, maar als twee mensen hetzelfde zeggen en er over de interpretatie van datzelfde wordt gevochten.”

Ik zie het dan ook als onze taak om in het ondertussen het ongemak te leren omarmen en het conflict te leren accepteren. Zo werken we aan een betere wereld en hoeven we niet meer over de interpretatie van datzelfde te vechten terwijl beide werkelijkheden wellicht samen kunnen bestaan.

Hoe accepteer jij het conflict? En hoe ga jij ermee om?

Publicatie: LinkedIn