Jeroen Veenstra

Maand: juli 2025

  • Kunst in Oorlogstijd

    Kunst in Oorlogstijd


    Ik kwam een oproep tegen van Dennis van Nieuwenhuijzen PhD (https://lnkd.in/eppvNZZn) over de bescherming van het cultuurerfgoed in tijden van oorlog, zoals opgenomen in het cultuurgoederenverdrag (1954) als onderdeel van de Haagse conventies. Die oproep deed mij stilstaan bij kunst in Oorlogstijd.

    Ik was laat als het gaat om kunnen genieten van kunst en cultuur. Ik heb het niet van huis uit meegekregen en verkeerde niet in de kringen waar kunst een ding was. Toch is de kunst en cultuur later een rol gaan spelen, zelfs in mijn werkzame leven. Terugkijkend denk ik dat hier ook veel voordelen aan zitten, zo ben ik mij bewuster van wat mij raakt en niet.

    Kunst in oorlogstijd is veel onder de aandacht geweest de afgelopen tijd. Zo bezocht ik recent nog het Museum Bredius, waar 14 stukken uit het Khanenko Art Museum hangen. Niet geheel toevallig het museum waar ik nu ook op uitkijk. Ook was ik onder de indruk van de tentoonstelling “Huis in de Storm” over het Mauritshuis ten tijde van de tweede wereld oorlog. De museumdirecteur Wilhelm Martin uit deze tijd, zei het al terecht: “’t Is droevig dat de oorlog vergt dat men ’s lands kunst voor het oog verbergt.”

    Verborgen kunst is letterlijk wat op straat te zien is. Belangrijke beelden die zijn ingepakt, museums die extra veiligheidsmaatregelen hebben genomen, kunst dat niet meer de muren hangt. Maar er ontstaat ook nieuwe kunst of wordt kunst gerecycled. Uit de kracht van het conflict ontstaat iets nieuws. Kunst met een eigen betekenis en voortkomend uit het conflict en de beweging die het voortbrengt. Kunst met soms een eigen en nieuwe betekenis. Dat maakt het wandelen in de stad extra bijzonder en brengt concepten samen.

    Het cultuurgoederenverdrag (van de Haagse conventies, getekend in 1954) gaat over de bescherming van erfgoed in tijden van oorlog en conflict. Toch zie je in de praktijk dat het er heel anders aan toe gaat, waarschijnlijk vanuit het mogelijk doel tot de vernietiging van de Oekraïense cultuur zelf?  Dat zou niet voor het eerst het doel kunnen zijn.

    Terugkomend op bovenstaande oproep. Ik heb zelf niet de expertise om hier iets in te betekenen. Maar als jij daar wel wat in kunt betekenen, laat het hem vooral weten.

    Publicatie: Linkedin Post

  • Oorlog in Kyiv

    Oorlog in Kyiv

    De humanist Erasmus zei het al: “Oorlog is het enige spel, waarbij beide partijen verliezen.” Oorlog zien we in alle mogelijke conflictmodellen als de meest extreme en onwenselijke uitkomst van een conflict. Hoe komt het dan, dat we onvermijdelijk in oorlog terecht komen?

    Terwijl ik dit schrijf, schuil ik zelf voor de oorlog. Het luchtalarm is afgegaan en ik ben inmiddels het mij zo bekende metrostation ingegaan. Wachtend op het moment dat uit mijn telefoon het bekende “may the force be with you” gaat klinken, de melding dat het alarm over is.


    Ik zal eerlijk zijn, ik doe eigenlijk gewoon mee met de bevolking hier. Ik ben een keer naar beneden geweest om te ervaren wat dat meebrengt, maar verder is schuilen (nog) geen grote behoefte in het deel van de stad waar ik ben. Ondanks dat er vannacht niet alleen regen en het weerlicht naar beneden kwam, maar ook de drones en het afweergeschut.

    Hoewel ik een enorme behoefte aan veiligheid en vrede voel, maar ik ook dat ik vanuit een behoefte aan autonomie en betekenis het volk de overwinning over de agressor wens. De bullebak en de agressor zouden nooit mogen winnen.

    Persoonlijk maakt het mij niet onrustig, het is omgaan met de huidige tijd in zijn meest extreme vorm. Maar in de praktijk kom ik deze ervaring in veel kleinere vorm ook gewoon tegen op kantoor, bij het vrijwilligerswerk en op straat. Daar heb ik nog wat te doen en te geven.

    Aan de oorlog kan ik niets veranderen, dat is te groot. Maar wat we in het groot kennen, ervaren we vaak ook de kleine conflicten tussen mensen. Soms zelfs zonder het door te hebben. Hoe mooi zou het kunnen zijn als we het conflict op tijd zouden kunnen herkennen en wellicht zelfs bespreekbaar kunnen maken, wie weet leren we dan weer met elkaar in plaats van tegen elkaar te leven.


    Recent mocht ik vooraf meekijken met de ontwikkeling van een eBoek van Dennis Vrooland, dat gaat over conflicten en hoe je daarmee om kunt gaan (https://lnkd.in/e3PwXuVT). Hier staan al hele mooie ideeën en handvatten in om met de verbinding aan de slag te gaan.

    Het is juist de kracht van het conflict om deze juist aan te gaan in plaats van zolang uit de weg te gaan, zodat je in onmin en oorlog uit elkaar raakt. In een goed conflict is er ruimte om te onderzoeken wat er gebeurd en wat je zou kunnen doen om hiervan met elkaar te leren. Om uiteindelijk samen in een empathische verbinding te blijven en zo de wereld een stukje beter te maken.

    In zoveel verschillende methodieken die ik gebruik, komt dit als rode draad terug. En hoe lastig het is, bemerk ik elke keer weer als ik zelf weer in mijn valkuilen struikel. Maar dit bezoek, laat mij wel weer het belang ervaren van de kracht van het conflict en waarom ik ermee verder wil.

    En jij, wat is jouw meest indrukwekkende conflict?

    Publicatie: Linkedin Post

  • Vrijwilligerswerk

    Vrijwilligerswerk

    In ons dagelijks leven worden we vaak verleid om bij conflicten te denken aan interpersoonlijke problemen die op te lossen zijn. Soms gaat een conflict het interpersoonlijke ver te boven en is echt hulp nodig. Als vrijwilliger van het Rode Kruis mag ik onderdeel uitmaken van een kleine groep die klaar staat om te ondersteunen op die momenten dat een pandemie uitbreekt, een trein ontspoort of een andere calamiteit zich voordoet. Daarop voorbereid zijn maakt daar onderdeel van uit en niet alleen in de vorm van training en oefeningen.

    Als evenementenhulpverlener draai ik jaarlijks mooie diensten. Dat doe ik meestal als hulpverlener op de bike in een bike-team. Soms zijn het heerlijk rustige diensten en heb ik tijd voor een babbeltje en kan ik meekijken met collega’s.

    Tijdens andere diensten heb je geen rust, omdat je van incident naar incident onderweg bent. Zit je voor meerdere slachtoffers gelijktijdig te wachten op aanvullende hulp of een ambulance. Krijg je te maken met een gedeeltelijke amputatie, een oververhitting of een reanimatie. En in uitzonderlijke gevallen rij je in overleg met de ambulancedienst mee op 112- meldingen of sta je ineens de rest van de dag in een civiel veldhospitaal. Natuurlijk kan ik dat alleen maar dankzij vele collega’s die op deze evenementen keihard werken om het zo goed mogelijk te laten gaan, naar hun gaat mijn grote dank.


    Echt heel vaak vertel ik er niets over, omdat ik het de gewoonste zaak van de wereld blijf vinden om anderen te helpen. Ook sta ik niet graag herkenbaar op de foto of ander beeldmateriaal. Toch kom ik er niet altijd onderuit en zie ik mijzelf live op de NOS. Of kom ik mijzelf gewoon wekenlang tegen op de grote stations in Nederland. Of zoals in dit geval op gewoon geweldige foto’s, waarop ik onherkenbaar sta, maar eigenlijk te mooi zijn om niet te delen.

    De ervaring van dit vrijwilligerswerk, breng ik ook mee naar mijn studie en professionele leven. Ik ben bedrijfshulpverlener en maak onderdeel uit van de collegiale opvang. Helpt de ervaring mij in het dagelijkse werk, door af en toe anders te kijken naar wat ik doe. En zie ik een geweldig mooie verbinding ontstaan met de kracht van het conflict.

    Wat voor vrijwilligerswerk doe jij eigenlijk?

    Met dank aan📸JettenFoto.

    Publicatie: Linkedin Post