Jeroen Veenstra

Categorie: Canon van Nederland

  • De Vierdaagse, eerste grote wandeling en donaties.

    De Vierdaagse, eerste grote wandeling en donaties.

    In deze blogpost roep ik op om te doneren via de vierdaagse Sponsorloop voor het Veteran Mental Health Center of Excellence via de organisatie Federation Global Initiative on Psychiatry uit Nederland om humane, etnische en effectieve zorg voor de mentale gezondheid mogelijk te maken.

    Geheel onverwacht kwam ik als debutant in aanmerking voor een startbewijs voor de Nijmeegse Vierdaagse, ik hoefde natuurlijk niet lang na te denken over de vraag of ik er vervolgens ook een sponsorloop van wilde maken. Omdat bij elke oorlog de mentale gezondheid een enorm belangrijk vraagstuk blijkt te zijn, ook voor die mensen die er niet direct bij betrokken zijn. Mentale gezondheid vind ik belangrijk. De keuze was dan ook snel gemaakt. Nu nog aan de slag met de voorbereiding.

    Hoe kun je in de week waarin we stil staan bij vier jaar volledige oorlog je beter voorbereiden dan de geschiedenis in te duiken. Ik ben dus in een bijzonder stukje België mijn eerste twee keer 25 km gaan lopen, langs zwaar bevochten gebieden. Aandacht voor (militaire) erfgoed vind ik belangrijk, anders vergeten we de werkelijkheid. En als we de werkelijkheid vergeten, is de kans op herhaling alleen maar groter.

    In tijden van oorlog en conflict worden op het gebied van de mentale gezondheid steeds grotere stappen gezet. En het gebied langs de Belgische en Noord-Franse kust hebben daar een hele eigen rol in gespeeld. Terwijl al die jaren het enige dat nog aan de grenzen herinnert, een eenzame bijna verborgen grenspaal van de grens tussen Frankrijk en Nederland is.

    Bericht gaat onder de afbeelding verder.

    Dat zaken zich herhalen heb ik mij de afgelopen dagen volop gerealiseerd. Vooral toen ik uiteindelijk de “dodengang” bij Diksmuiden wist te bereiken. Na bijna 25 kilometer, moest ik ze nog eens bezoeken.

    De loopgraven zouden iets van de vorige eeuw moeten zijn, toch spelen loopgraven in Oekraïne een hele belangrijke rol. Zelfs de drones zijn een moderne variant van een van de nieuwe ontwikkelingen uit die eerste wereld oorlog (vliegtuigen).

    Toch is juist uit die oorlog een hele belangrijke ontwikkeling in de psychologie voortgekomen, het begrip van het (oorlogs)trauma.

    Bericht gaat onder de afbeelding verder.

    De tweede wereld oorlog heeft in hetzelfde gebied ook enorme impact gehad, zo liep ik naar Duinkerken. De plek die bekend staat als het einde van het begin, of als het begin van het eind. De evacuatie bij Duinkerken heeft er mogelijk zelfs mede toe geleid dat er uiteindelijk een einde kwam aan de tweede wereld oorlog. Ik zie ook hier weer parallellen ontstaan met de oorlog in Oekraïne. Lopen over de stranden waar operatie Dynamo heeft plaatsgevonden, was bijzonder. Vooral omdat ik met windkracht 8 ook nog eens volop werd gezandstraald en dat nog meer van mij vroeg. Ik moest wel volhouden.

    En ook hier zie je weer dat tijdens de tweede wereld oorlog een belangrijke ontwikkeling in de psychologie heeft plaatsgevonden. Daar waar na de eerste wereld oorlog de (oorlogs)trauma vooral als een tijdelijk evenement werd gezien, werd na de tweede wereld oorlog duidelijk dat (oorlogs)trauma lang kunnen naslepen en zelfs over kunnen gaan op familie en omgeving. En dus ook meegenomen worden als mensen het oorlogsgeweld ontvluchten.

    En dan spreken we nog niet eens over de ontwikkelingen rond het gedachtegoed van de morele trauma, waarbij directe deelname aan het geweld niet eens nodig hoeft te zijn om alsnog een trauma op te lopen.

    Het centrum waar wij voor gaan lopen, heeft voor deze aspecten aandacht en helpt ook bredere kennis over deze onderwerpen in de wetenschap van de psychologie verder te ontwikkelen. Op de lange termijn, zullen ook anderen daar voordeel aan hebben.

    Om dit goed voor elkaar te krijgen, is jouw donatie superbelangrijk. Help jij daarom mee met het verder verbeteren van de humane, ethische en effectieve mentale gezondheid van oorlogsveteranen in Oekraïne, hun familie en daarmee indirect ook voor ons?

    Ik stond ook nog kort stil bij mijn belangstelling voor het militaire erfgoed als belangrijke pijler in het leren van oorlog. Wellicht is het onderwerp van de (oorlogs)trauma ook wel een vorm van militaire erfgoed te noemen.

    Laten we vooral blijven werken aan het verminderen van het aantal bittere lessen dat we voortdurend opnieuw moeten leren, zoals Albert Einstein al scheef.

    De bittere lessen uit het verleden moeten voortdurend opnieuw worden geleerd. – Albert Einstein.

    Jij kunt daaraan een bijdrage leveren:

    Doneer Nu

    Publicatie: devierdaagsesponsorloop.nl

  • Oorlog en Vrede

    Oorlog en Vrede

    Een weekend met bijzondere bezoeken aan Hartestein Airborn Museum en het Vrijheidsmuseum. Om weer stil te staan bij die verhalen die verteld zijn en nog niet verteld zijn.

  • Mijn grote angst: het verhaal dat vergeten wordt

    Mijn grote angst: het verhaal dat vergeten wordt

    Je bent 37, net bevrijd uit krijgsgevangenschap door geallieerden troepen en omdat je ziek bent opgenomen in een reserve lazaret (veldhospitaal). Je maakt het einde van de oorlog mee en drie dagen later overlijd je alsnog aan de gevolgen van tuberculose. Je hebt een revolutie, de holodomor, een oorlog en twee wereldoorlogen doorgemaakt. Dan ineens is je verhaal ten einde en dreigt het verhaal in de vergetelheid te raken, herbegraven onder een witte steen op een ereveld ergens in een vreemd land.

    Totdat een jonge journalist zich ontfermde over het ereveld, waardoor van steeds meer stenen het verhaal weer verteld kan worden. Remco Reiding werd later een bekende journalist en auteur.

    Dit is het verhaal van soldaat Ivan Alekseevitsj Somyk, geboren op 18 januari 1908 in het midden van het huidige Oekraïne. Gestorven op 10 mei 1945 in Lüdenscheid in het westen van Duitsland. Nu ligt hij in graf 255, rij drie op het Sovjet Ereveld in Leusden. Het graf dat ik geadopteerd heb, zodat zijn verhaal net als vele anderen niet vergeten wordt.

    Graf Maczek, Tilburg

    Ik ben in de loop van de jaren de sporen van oorlog gaan volgen, de verhalen fascineren mij. Eigenlijk zijn het de vaak vergeten verhalen, ook al kennen we nog wel het grote verhaal. Ik heb indrukwekkende plekken mogen bezoeken, denk aan: nazi concentratiekampen in Nederland en het buitenland, Babi Yar, de Slagvelden van Ieper en Verdun, Dinant, Culloden en nog veel meer indrukwekkende plekken waar heel veel verhalen ophouden en vergeten worden.

    Terwijl besef van geschiedenis en het horen van al die verhalen ons helpt bij het begrijpen van de wereld en onszelf. Zie je dat cultureel erfgoed in gevaar is bij oorlog en geweld. En ervaar je dat verhalen veranderen tot ze niet meer kloppen, zoals de witte Russen die op de begraafplaats Westduin liggen en onterecht als Wit-Russen worden aangemerkt.

    Wat heeft dit met mijn grootste angst te doen? Gekend en begrepen worden, zijn voor elke mens belangrijke basisbehoeftes, het heeft bij mij lang geduurd voor ik begreep dat het voor mij ook belangrijk is. Zo belangrijk dat ik de behoeftes altijd ergens weg heb gezet. Toch is het een van mijn grootste angsten, dat mijn verhaal vergeten gaat worden op het moment dat het voor mij over is. Dat ik zelfs géén voetnoot in een verhaal ben en dat ik niets heb mogen bijdragen.

    Op allerheiligenavond (Halloween) sta ik bewust stil bij deze angst, door stil te staan bij bijzondere verhalen en het belang van al die verhalen op ons begrip van de wereld en onszelf. En hopelijk het belang in het voorkomen van herhaling van fouten uit het verleden. En mijn voetnoot, dat komt echt goed.

    Ook bij de oorlog in Oekraïne, waar Rusland zonder aanleiding is binnengevallen, zal weer oneindig veel nieuwe niet vertelde verhalen opleveren. Niet pas een eeuw later vergeten, maar nu al door sommigen als een voetnoot in de geschiedenis weggezet.

    Intussen blijft het mij boeien, al die unieke verhalen en dan vooral al die voorbeelden uit het verleden die het belang van de kracht van het conflict zo sterk laten zien.

    Publicatie: LinkedIn (aangepast in verband met maximale lengte)