Jeroen Veenstra

Tag: Deep Democracy

  • Conflicten doen ertoe

    Conflicten doen ertoe

    Altijd worstel ik al met de waarde van een conflict. Millennia lang werden conflicten gewoon uitgevochten. Dat gebeurde in gesprek aan het kampvuur, zoals in sommige stammen nu nog plaatst heeft. Maar dat gebeurde ook veel bewuster in de vorm van gevechten op leven en dood, als daar aanleiding voor was.

    In de middeleeuwen was het conflict nog van dusdanig belang dat er zelfs een onderscheid werd gemaakt tussen het heilige onschendbare van de koning en het feilbare van de mens die koning was (kantarowicz 1957). De koning als instituut mocht niet ter discussie staan, echter kan de mens die koning is wel degelijk ter discussie worden gesteld. Later werd echter steeds meer van het feilbare ondergebracht bij het onfeilbare. Wellicht een grote stap in het vermijden van conflicten?


    In de ‘westerse’ cultuur verdween het conflict steeds verder op de achtergrond en na de industriële revolutie lijkt dat proces nog harder te gaan. In plaats van mensen die achter hun standpunten te blijven staan, lijkt het inleven in anderen en het vermijden van het conflict de norm te zijn geworden. Dat voelde bij mij nooit goed, want daarmee kon ik niets met het standpunt van de ander of met het standpunt van mijzelf.

    Toen leerde ik Deep Democracy kennen, ontwikkeld in de nadagen van de ‘apartheid’ in Zuid Afrika. Het nodigt uit om je standpunt vast te houden en te zoeken naar de polariteit in standpunten. Door het conflict actief op te zoeken en te zorgen dat alles in dat conflict op tafel komt.

    Met het doel om iets te leren van jezelf en van de wereld en juist dan ontstaan nieuwe verbindingen. In jezelf en met de mensen om je heen. Dan kun je kijken hoe je iedereen mee krijgt in de oplossing. En als je die oplossing hebt, ga je eerst actief op zoek naar de tegenstand van die oplossing.

    Niet door de consensus op te zoeken los je daarmee een conflict op, maar juist door te zoeken naar een gezamenlijke oplossing. In die gezamenlijke oplossing moet vervolgens alles meegenomen worden. Wanneer iemand zijn bedenkingen ondergeschikt maakt aan de oplossing, is er geen oplossing van het conflict. Want die bedenking is niet van die persoon zelf, maar van de groep. Je mag er vanuit gaan dat die bedenking uit de onderstroom komt en door meer mensen gezien en gevoeld worden. Maar die gezamenlijke oplossing kan alleen als je we ook echt in conflict durven te gaan.

    Deep Democracy wil je conflictweerbaar maken, zodat je op een vertrouwde manier dat conflict aan kunt gaan met elkaar. Dat klinkt toch als een radicaal andere benadering van omgaan met conflicten. Maar ik ben er van overtuigd dat je conflicten alleen kunt oplossen door het conflict aan te gaan en wat er onder water zit bij een conflict voor iedereen aan dat conflict bereikbaar te maken. Het liefst natuurlijk voordat het bijna onoplosbare problemen worden.

    Hoe mooi past die benadering bij de andere positief psychologische benaderingen waar ik mij de afgelopen jaren mee bezig heb gehouden. Hoe mooi is het dat je het conflict hiermee kunt waarderen en voorzien van positieve energie. Hoe mooi is het dat je begint te herkennen dat je bij een conflict teruggrijpt op je eigen spelletjes en scripts en dat het verdomd moeilijk is om die ook te waarderen. Want die spelletjes en scripts komen uiteindelijk ook ergens vandaan en hebben je ook wat goeds gebracht.

    Ook ik maak fouten, maar ik doe mijn best hier steeds meer en vaker over te praten en te delen. Ondanks al mijn fouten en mijn terugvallen en mijn tekortkomingen, ook die komen ergens vandaan en hebben mij ooit gediend.

  • “Wees jezelf en pas je aan”

    “Wees jezelf en pas je aan”

    Hoe kennelijk loststaande momenten innig met elkaar verbonden zijn en hoe bijzonder het is om dat alles te gaan zien. Zo bezocht ik vlak voor 11 november Ieper en liet de absurditeit van een oorlog over mij heen komen. Bezocht ik het symposium “even wordt alles zwart“. Lukt het mij eindelijk om Jitske Kramer te horen spreken en ben ik begonnen met een training “je eigen positie kiezen in adviesprocessen”. Zomaar een aantal zaken die los van elkaar lijken te staan, maar waar aandacht voor mensen de rode draad door alles heen is. En waar de ‘ik’ ineens weer een respectvolle plek krijgt in de tribe die mensheid heet. 

    Ieper laat zien hoe fout het kan gaan als we niet met elkaar willen samenwerken en we onze conflicten niet oplossen. Het is niet voor niets dat ‘Den Groote Oorlog’ heden ten dagen nog om offers vraagt.

    “Harmonie is een reeks goed opgeloste conflicten” – Jitske Kramer

    Het symposium “Even wordt het zwart” gaat over het leren van “mass casualty incident”. Een serie indrukwekkende sprekers vertelt over het verlenen van hulp bij grootschalige incidenten. Indrukwekkende verhalen over wat een kogel of een ontploffing met je doet en waar je op moet letten. 

    Allemaal een goede voorbereiding voor de herhaling als hulpverlener van een trainer die het wel snapt. Het is niet het belangrijkste dat ik mee naar huis heb genomen.

    Een van de sprekers vraagt ons wat het belangrijkste doel is van de missie die we aangaan. Ik hoor verschillende mensen roepen, het doel is het “helpen van mensen”. Ik zit in mijzelf te zoeken naar mijn eigen antwoord, want het helpen van anderen is zeker niet mijn belangrijkste doel. Het antwoord van deze spreker verbaasde mij en trof mij meteen.

    “Het belangrijkste doel van je missie is aan het eind van de missie veilig thuiskomen” – KZ

    En thuiskomen is een onderwerp dat terugkomt op veel niveau’s, of het nu gaat om de hulpverlening, het werk of prive. En wat is jou positie in dat ’thuis’ en kun je de rust vinden om die plek ook te vinden. En laat dat nu net terugkomen bij de training “je eigen positie kiezen in adviesprocessen” en het vervolg van mijn TA opleiding.

    Binnen de gemeente Amsterdam zijn er een aantal keer per jaar lezingen van een bijzondere, unieke of bijzondere spreker onder de naam ‘Amsterdam Open”. Dit keer was het de beurt aan Jitske Kramer die kwam praten over de grenzen van inclusiviteit. Eigenlijk was het een verhaal over die andere grenzen, waardoor het woord ineens een andere betekenis zou kunnen krijgen. 

    “Diversity is about being invited to the party, inclusion is being invited to join and dance” – Verna Myers

    Eigenlijk gaat het verhaal over het concept van Deep Democracy, maar is het vooral de benadering van de mens vanuit de blik van een antropoloog op ’tribes’ een verfrissing. 

    “Tribes” als een plek waar conflicten gewoon mogelijk zijn, je jezelf kunt zijn en consent belangrijker is dan met zijn alleen de neuzen dezelfde kant op te krijgen. Zal ik dan toch maar eens wat gaan doen met Deep Democracy, het sluit kennelijk nog meer aan op TA dan ik mij kon voorstellen.

    Hopelijk zet dit proces zich door, ik begin steeds meer te genieten van deze zoektocht. Ook al is die enorm lastig en vraagt die enorm veel.

    Gelukkig mocht ik deze bijzondere periode afsluiten met het geven van een leuke mountainbike les voor bikers en belangstellenden binnen het Rode Kruis op de uithof, met mooie feedback over deze speciale lessen.