Tag: Kracht van het Conflict

  • De Vierdaagse, eerste grote wandeling en donaties.

    De Vierdaagse, eerste grote wandeling en donaties.

    In deze blogpost roep ik op om te doneren via de vierdaagse Sponsorloop voor het Veteran Mental Health Center of Excellence via de organisatie Federation Global Initiative on Psychiatry uit Nederland om humane, etnische en effectieve zorg voor de mentale gezondheid mogelijk te maken.

    Geheel onverwacht kwam ik als debutant in aanmerking voor een startbewijs voor de Nijmeegse Vierdaagse, ik hoefde natuurlijk niet lang na te denken over de vraag of ik er vervolgens ook een sponsorloop van wilde maken. Omdat bij elke oorlog de mentale gezondheid een enorm belangrijk vraagstuk blijkt te zijn, ook voor die mensen die er niet direct bij betrokken zijn. Mentale gezondheid vind ik belangrijk. De keuze was dan ook snel gemaakt. Nu nog aan de slag met de voorbereiding.

    Hoe kun je in de week waarin we stil staan bij vier jaar volledige oorlog je beter voorbereiden dan de geschiedenis in te duiken. Ik ben dus in een bijzonder stukje België mijn eerste twee keer 25 km gaan lopen, langs zwaar bevochten gebieden. Aandacht voor (militaire) erfgoed vind ik belangrijk, anders vergeten we de werkelijkheid. En als we de werkelijkheid vergeten, is de kans op herhaling alleen maar groter.

    In tijden van oorlog en conflict worden op het gebied van de mentale gezondheid steeds grotere stappen gezet. En het gebied langs de Belgische en Noord-Franse kust hebben daar een hele eigen rol in gespeeld. Terwijl al die jaren het enige dat nog aan de grenzen herinnert, een eenzame bijna verborgen grenspaal van de grens tussen Frankrijk en Nederland is.

    Bericht gaat onder de afbeelding verder.

    Dat zaken zich herhalen heb ik mij de afgelopen dagen volop gerealiseerd. Vooral toen ik uiteindelijk de “dodengang” bij Diksmuiden wist te bereiken. Na bijna 25 kilometer, moest ik ze nog eens bezoeken.

    De loopgraven zouden iets van de vorige eeuw moeten zijn, toch spelen loopgraven in Oekraïne een hele belangrijke rol. Zelfs de drones zijn een moderne variant van een van de nieuwe ontwikkelingen uit die eerste wereld oorlog (vliegtuigen).

    Toch is juist uit die oorlog een hele belangrijke ontwikkeling in de psychologie voortgekomen, het begrip van het (oorlogs)trauma.

    Bericht gaat onder de afbeelding verder.

    De tweede wereld oorlog heeft in hetzelfde gebied ook enorme impact gehad, zo liep ik naar Duinkerken. De plek die bekend staat als het einde van het begin, of als het begin van het eind. De evacuatie bij Duinkerken heeft er mogelijk zelfs mede toe geleid dat er uiteindelijk een einde kwam aan de tweede wereld oorlog. Ik zie ook hier weer parallellen ontstaan met de oorlog in Oekraïne. Lopen over de stranden waar operatie Dynamo heeft plaatsgevonden, was bijzonder. Vooral omdat ik met windkracht 8 ook nog eens volop werd gezandstraald en dat nog meer van mij vroeg. Ik moest wel volhouden.

    En ook hier zie je weer dat tijdens de tweede wereld oorlog een belangrijke ontwikkeling in de psychologie heeft plaatsgevonden. Daar waar na de eerste wereld oorlog de (oorlogs)trauma vooral als een tijdelijk evenement werd gezien, werd na de tweede wereld oorlog duidelijk dat (oorlogs)trauma lang kunnen naslepen en zelfs over kunnen gaan op familie en omgeving. En dus ook meegenomen worden als mensen het oorlogsgeweld ontvluchten.

    En dan spreken we nog niet eens over de ontwikkelingen rond het gedachtegoed van de morele trauma, waarbij directe deelname aan het geweld niet eens nodig hoeft te zijn om alsnog een trauma op te lopen.

    Het centrum waar wij voor gaan lopen, heeft voor deze aspecten aandacht en helpt ook bredere kennis over deze onderwerpen in de wetenschap van de psychologie verder te ontwikkelen. Op de lange termijn, zullen ook anderen daar voordeel aan hebben.

    Om dit goed voor elkaar te krijgen, is jouw donatie superbelangrijk. Help jij daarom mee met het verder verbeteren van de humane, ethische en effectieve mentale gezondheid van oorlogsveteranen in Oekraïne, hun familie en daarmee indirect ook voor ons?

    Ik stond ook nog kort stil bij mijn belangstelling voor het militaire erfgoed als belangrijke pijler in het leren van oorlog. Wellicht is het onderwerp van de (oorlogs)trauma ook wel een vorm van militaire erfgoed te noemen.

    Laten we vooral blijven werken aan het verminderen van het aantal bittere lessen dat we voortdurend opnieuw moeten leren, zoals Albert Einstein al scheef.

    De bittere lessen uit het verleden moeten voortdurend opnieuw worden geleerd. – Albert Einstein.

    Jij kunt daaraan een bijdrage leveren:

    Publicatie: devierdaagsesponsorloop.nl

  • Kroketten: shelter or home?

    Kroketten: shelter or home?

    24 februari 2022 rond 6 uur in de ochtend begon Rusland met de grootschalige oorlog in Oekraïne. 4 jaar later moeten we als Europa erkennen dat we gefaald hebben en is het tijd om anders te gaan kijken naar het grootste conflict sinds het einde van de tweede wereld oorlog op Europees grondgebied. 12 jaar duurt dit conflict al in een steeds complexere wordende wereld, waarvan 4 jaar te zien is als een volledige oorlog.

    We zullen onder ogen moeten zien dat de wereld niet meer dezelfde is, los van de uitkomsten van deze vreselijke oorlog. Vooral in Europa zullen we moeten gaan leven met nieuwe verhoudingen en een nieuwe werkelijkheid. En vooral moeten we als Europa keuzes maken en dat zal betekenen dat we echt niet meer weg kunnen kijken van de werkelijkheid die aan het oosten van ons plaats heeft. Dat is denk ik wel de meest concrete samenvatting die ik kan bedenken van alle bijeenkomsten in het kader van vier jaar volledige oorlog die ik de afgelopen dagen heb bezocht.

    Elke bijeenkomst raakte mij op een eigen – en soms onverwachte – manier. Omdat ze aansloten bij de werkelijkheid, maar soms ook bij ervaringen uit het verleden.

    Het verhaal van de krijgsgevangene die een boek schreef over zijn ervaringen greep aan en bracht mij weer in verbinding met een deel van mijn netwerk. Het geopolitieke verhaal van “Full Scale War in Ukraine” in Nieuwspoort was intensief en gaf een niet al te positief beeld van de nabije toekomst. Wat deze bijeenkomst bijzonder maakte, was de exacte locatie waar de zaal van de tijdelijke Nieuwspoort zich bevond: het oude vergadercentrum van het ministerie van Buitenlandse Zaken (in de Apenrots). Laat dat nu net de plek zijn waar we in 2004 voor de verkiezingswaarnemersmissie naar de Oranje Revolutie onze briefings kregen.

    De avond in de La Mar met het United Ukrainian Ballet was een bijzonder contrast over hoe cultuur een eigen front vormt en een samenleving verbind en sterkt blijft houden. Maar ook hoe de grens tussen “veilige haven” en “thuis” verwatert en steeds diffuser lijkt te worden. Als je al vier jaar niet meer thuis mag komen, is waar je bent wellicht je thuis aan het worden.

    Die boodschap kreeg zondagavond in Utrecht een naam, de “kroketten” theorie. Over hoe je denkt over de Nederlandse kroket, wat kan zeggen over of je je thuis voelt (en wat voor onzin dat eigenlijk is, want je kunt evengoed kiezen voor gezond eten). Toch is het woord “kroket” in 2026 hét woord geworden dat iets zegt over waar we staan.

    Tijdens deze bijeenkomsten werd ook duidelijk dat de oorlog onze samenleving in binnengekomen. Was het niet dat we er op het nieuws mee geconfronteerd worden, is het wel dat we vaak niet goed weten wat te (kunnen) zeggen. Woorden schieten te kort en gevoelen bevinden zich op zoveel lagen. Daarbij hoort zeker de vraag: doe ik wel genoeg.

    Dat doe ik wel genoeg kan zich op veel manieren uiten, maar speciaal sta ik stil bij de vele ontheemden die het land hebben moeten ontvluchten en doen wat ze kunnen om het eigen land bij te staan. En altijd rondlopen met het gevoel: “doe ik wel genoeg”.

    “Doe ik wel genoeg” is een harde werkelijkheid, die zowel bij de ontheemden als bij betrokkenen ieder op een eigen manier naar boven komen. Daarmee halen we niet alleen de trauma van oorlog in de vorm van PTSS binnen, maar ligt bij een veel grotere groep mensen het risico op de morele verwonding toe.

    Het is mede daarom dat ik in mijn eigen ontwikkeling als coach en hopelijk toekomst psycholoog juist hier extra aandacht aan (wil) besteden.

    Maar nog meer kan ik doen door de echte professionals ter plekke te ondersteunen, het is ook juist daarom dat ik in 2026 als debutant meedoe met de Nijmeegse vierdaagse. En ik ga lopen voor het goede doel, namelijk voor het Veteran mental health centre of excellence. Een centrum verbonden aan de Taras Shevchenko Nationale Universiteit van Kyiv. Waar ze niet alleen een plek creëren waar veteranen en hun familie hoogwaardige psychologische hulp kunnen krijgen. Maar ook een plek waar kennis zal worden opgebouwd en verspreid. Wil je hierover meer weten of zelfs doneren, kijk dan eens op mijn eigen pagina. Of ga meteen naar de donatiepagina.

    Oekraïne zal altijd een plek in mijn leven blijven houden en op deze wijze hoop ik ook beter dat gevoel van onvermogen een plek te kunnen geven.

    Tenslotte sloot ik deze serie intensieve bijeenkomsten af door het live bijwonen van de opname van de Podcast “Station Kyiv” van stichting RAAM. Nu ben ik niet zo van de podcast, ik vind het vaak lastig dat ik niet in mijn eigen snelheid de onderliggende informatie tot mij kan nemen. Maar om live bij de opname te zijn, maakt het wel weer bijzonder.

    Ik neem jullie de komende tijd mee in wat ik doe en ik zal de komende tijd ook over de verschillende punten uit al deze bijeenkomsten vertellen. Een ding weet ik wel, ik denk dat ik ook wat minder kroketten ga eten.

    Publicatie: jveenstra.org

  • Ware Moed

    Ware Moed

    “Ik leerde dat moed niet de afwezigheid van angst is, maar de overwinning erop. De dappere man is niet hij die geen angst voelt, maar hij die die angst overwint.” Is een bekend citaat van Nelson Mandela. In de imperfecte wereld waar we in leven, kom ik de laatste tijd het vraagstuk van moed steeds vaker tegen. Om zo maar een paar voorbeelden te noemen:

    Vanuit het Het Nederlandse Rode Kruis mag ik meewerken aan een traject naar meer impactvolle hulpverlening in een organisatie waarin we effectief samenwerken, elkaar aanspreken en verbonden blijven, ook onder druk. Waarbij gewerkt gaat worden aan de kernwaarden, om de zeven grondbeginselen weer te voeden en te versterken. “Moed” helpt daar richting bij aan te geven.

    In het Ambtelijk Vakmanschap vindt “moed” een belangrijke grond om tot goed en nog beter resultaat te komen. Moreel werken is voor de ambtenaar steeds belangrijker aan het worden en om dat goed te doen, is de moed hard nodig.

    Gisteren was ik op bezoek bij de #campusDenHaag voor een bijeenkomst van OpenDoorUkraine.NL over het boek “Ware Moed: de strijd van Oekraïners”, waar voormalig krijgsgevangene Oleksii Anulia vertelde over zijn gevangenschap en het eigen boek dat hij daarover schreef.

    Deze grote verschillen brengt mij bij de vraag: wat is moed? Dan kom bij mij ook nog de geweldloze communicatie naar boven, je gevoelens open te stellen in plaats van aan te vallen.

    Voor mij is moed is het eerlijk aangaan van je ongemak en angst om te groeien en beter te worden.  Moed is ook accepteren wat je niet kunt veranderen. Moed is er tenslotte in alle gradaties en hoewel je in het oprecht aangaan van je ongemak en angst niet kunt falen, kan de moed zo enorm zijn dat je niet zonder hulp kunt. Mentale gezondheid is je eigen moed mogen vinden daar hulp bij mogen vragen.

    Wat is voor jou moed en ken je daar mooie voorbeelden van?

    Publicatie: LinkedIn

  • 2025 Een bijzonder oogstjaar

    2025 Een bijzonder oogstjaar

    2025 is een bijzonder jaar geworden, een jaar waarin het ondertussen een belangrijke rol kreeg. De beweging van het oude dat nog niet is afgesloten naar het nieuwe dat zich nog moet vormgeven. In een wereld die steeds sneller onzeker aan het worden is, staan veel vanzelfsprekendheden ter discussie. In die beweging zit ook de ruimte voor kansen en groei.

    In 2026 mag ik leren meer in het hier en nu te leven. Tijdens mijn bezoek aan Oekraïne besefte ik mij dat het soms goed is om te berusten, maar dat vandaag maar één keer voorbij komt. Het vastpakken van kansen is daarbij nog een mooie uitdaging.

    Ik vier ook mijn successen, die ik mee mag nemen als krachtbron naar volgend jaar. Mijn visie die ik eindelijk op papier heb weten te zetten en de acceptatie van hoogbegaafdheid is ook wel een enorme stap.

    Ik kijk enorm uit naar 2026, waarin de rode draad beweging en samen groeien zal zijn. Vol met uitdagingen en kansen in een wereld die we opnieuw moeten ontdekken. De kinderboerderijen in Amsterdam, complex in al haar eenvoud, beloven een bijzondere uitdaging te worden. Na jaren voorwerk, zetten we de beweging verder in naar een ontmoetingsplek rond het dier.

    Ook zal ik vaker beweging en ontwikkeling van groepen en mensen gaan faciliteren en daar hoort natuurlijk het verder bouwen aan #dekrachtvanhetconflict bij.

    Dat bouwen is nu al een proces, waarin ik veel leer. Over twijfel, vertrouwen, deuren die dicht gaan en ramen die dan toch weer open gaan staan. Maar ook over kansen en de het geloof dat we de wereld een klein beetje beter kunnen maken, als we conflicten niet vermijden. Maar juist conflicten gaan zien als bron van verbinding, groei en ontwikkeling.

    En in deze tijd is het nodig, Joris Luyendijk zegt het al: “we leven niet in vrede, maar we leven ook niet in oorlog. We leven in het gevaarlijke tussenin.” Als we daar geen aandacht aan besteden, zijn we straks het vergeten verhaal. We moeten samen bouwen aan de rechtvaardige vrede, waarin we mogen verbinden, groeien en ontwikkelen.

    Publicatie: jveenstra.org