Aan de vooravond van mijn keuze om deze stap te zetten, diende zich een oud verhaal aan die ik heb mogen delen. Over hoe je in situaties terecht kunt komen, die 15 jaar later nog invloed hebben op wat je doet.

Kerst 2020 is zoveel anders dan andere jaren en dat heeft mij doen nadenken over de vraag of dat wel zo is. 2020 is anders, dat kan ik niet ontkennen. De afgelopen tijd was ik nergens welkom, negatief getest maar wel symptomen. Een kuchje opgedaan tijdens een covid-inzet? Wie weet. Veel geslapen en daarom tijd genoeg om stil te staan. Kan niet elke kerst anders zijn? Af en toe is het goed om terug te kijken en stil te staan en het helpt in het verbinden met mijzelf. Onderstaand verhaal speelde inmiddels ruim 15 jaar terug en is zeker aan tijd onderhevig geraakt.

“Kerstavond 2004, ik loop over slecht verlichte straten naar het restaurant waar we kerst met het avondmaal zouden gaan vieren. Met zo’n 80 mensen uit alle hoeken van Europa en Noord-Amerika zouden we kerst gaan vieren op een plek waar het geen kerst zou zijn en waar de sfeer elk moment kon omslaan naar een burgeroorlog. Het was aan het eind van onze eerste dag vol van verkenning en de briefing waarin ons op het hart werd gedrukt onze vluchtroutes te kennen en ons bewust ervan te zijn dat eventuele militaire beveiliging slechts een telefoontje weg was. Ik was net een uurtje door de stad gaan wandelen om zo enigszins ontspannen aan de maaltijd te kunnen aanschuiven. Dat was even nodig, omdat we de hele dag al met argwaan werden nagekeken en soms zelfs werden lastiggevallen.

Ik liep de straat over naar het restaurant en ik zie al een man of vijf bij de deur rondhangen. Met allemaal een beetje hetzelfde type jasje aan en ze konden zo het leger in. Een beetje van het type dat zoveel jaren later ook wel de naam ‘groene mannetjes’ kregen. Ze stelden zich een beetje op een wat intimiderende manier op en een van de mannen begon mij in gebrekkig engels aan te spreken. Diep van binnen moest ik aan de briefing denken en begon om mij heen te kijken naar mogelijkheden om weg te komen. Mijn keel trok een beetje dicht en in mijn hoofd was ik bezig met na te denken over mijn vervolgstappen. Terwijl ik van buiten kalm wist te blijven en met een wat dik aangezet Nederlands accent de mannen aan het uitleggen was dat ik toch echt geen Amerikaan van de CIA was.

Op het moment dat ik mij toch enigszins ongemakkelijk begon te voelen ging de deur van het restaurant open en stapte een koppeltje naar buiten. Als sneeuw voor de zon was het groepje mannen verdwenen en zakte het ongemak voor mij. Nadat ik een hele diepe ademteug binnenhaalde en het koppeltje groette, liep ik het restaurant binnen en kon aan de lange tafel plaatsnemen. Ik was zo ongeveer de laatste die aanschoof en al snel waren we allemaal die mannen vergeten. Een bijzonder avondmaal die het niet te laat maakte, want de volgende dag zou het vroeg dag zijn.

Zo vroeg dag dat het hotel waar we verbleven een extra late nachtploeg had laten invliegen om ons van ons ontbijt te voorzien. Kerst beloofde twee lange en intensieve dagen te worden. Op eerste kerstdag bezochten we alle aannemelijke locaties om te beoordelen waar we heen moesten, hadden we bijzondere ontmoetingen, indrukwekkende momenten en vreemde situatie. 16 uren later hadden we een redelijk beeld van ons werkgebied en de mogelijkheden. Tweede kerstdag was het zover, ons ontbijt was zelfs nog vroeger en de dag nog langer. Ik vergeet nooit meer de grote verscheidenheid aan mensen en locaties, het bezoek aan een huis van bewaring – waar we bij de gevangenen weg werden gehouden. En het bezoek aan een gevangenis, waar we onverwacht ineens tussen de langgestraften en de grootste criminelen rondliepen. Plekken waar we met open armen werden ontvangen en plekken waar gewapende mannen ons elke stap van het bezoek in de gaten hielden. Waar we alles mochten zien en horen zonder beperkingen en waar we een half uur bezig waren om te overtuigen. Waar we met dank aan de chauffeur aan de koffie zaten en ons het nieuws bereikte dat een halve wereld verderop een grote golf ongelofelijk had huisgehouden. Om uiteindelijk 32 uur later het hotelbed weer te mogen zien.De weg terug naar de hoofdstad was een bijzondere ervaring, veel kan ik daar helaas niet over vertellen. Uiteindelijk terug in de hoofdstad, eindigde deze bijzondere ervaring op een plein waar bijna een miljoen mensen bij elkaar stonden om een overwinning te vieren.

Hoeveel anders was het tien jaar later, toen de burgeroorlog uiteindelijk wel uitbrak en op hetzelfde plein bloed vloeide.Meer dan vijftien jaar later realiseer ik mij dat de details veranderd zijn, maar dat ik die kerst nog altijd voel. Dat ik die ervaring nog altijd bij mij draag en dat in een jaar als vandaag ik mij blijf realiseren in wat voor bijzondere wereld wij leven.”

Waarom deze tekst:

Bij aanvang van deze pandemie en het thuiswerken, ben ik begonnen met op mijn werk wekelijks een mail op te stellen die steeds meer de vorm krijg van overwegingen. Ik ben die mail gaan gebruiken als experiment, nieuwe dingen te leren en meer over mijzelf te leren. Dus waarom dit ook niet verder trekken? Ook om voorbij mijn schrijversblok op andere punten te komen en mijn best te doen deze rare tijden beter door te komen.