Erasmus had het goed: “Wat is de wereld trouwens anders dan een groot schouwtoneel, waarin ieder, onder het masker van een ander optreedt en zijn aangenomen rol speelt, totdat de grote Regisseur hem van het toneel laat verdwijnen.”

Wat zijn we goed in zeggen te kunnen communiceren en te verdwijnen achter een masker om een rol te spelen. Als het er vervolgens op neer komt, blijken we het niet te kunnen. Soms zitten we dan nog in zo’n rol dat we niet van het toneel willen verdwijnen en blijven vasthouden. “Ik kan heel goed tegen kritiek, maar alleen op de manier zoals ik het wil ontvangen” is dan wel een hele mooie manier om ernaar te kijken. Ook een andere die ik wel eens hoor: “maar ik heb die andere toch echt dat horen zeggen, natuurlijk hoef ik het dan niet te onderzoeken”. En de mooiste zijn natuurlijk die mensen die zelf niet willen doen wat ze van anderen verwachten. Of gewoon zo’n monoloog met jezelf houden dat de rest van de wereld erin opgaat, soms zelfs tegen lege zalen op een leeg toneel. Denkend dat je eigenlijk met een dialoog bezig bent. “Een gezamenlijke taal is geen gezamenlijke taal” gaat natuurlijk ook hier op.

Iedereen kent ze wel, je komt ze overal tegen. In je vrijwilligerswerk en op de werkvloer. In je directe omgeving en tijdens het forensen. Je verwonderen over de bijbehorende rituelen en systemen, geeft de mogelijkheid om na te denken over je eigen plek op het grote toneel. Welke maskers je oppakt en welke rol je aanneemt. Toneel spelen is niet altijd even makkelijk, tunnelvisie ligt al heel snel op de loer. Lange en lege tunnels, gelegen onder bijzondere plekken zijn gelijk ook een mooie plek om na te denken. Een mooie plek om je te verwonderen over de rituelen die wij hier in hebben ontwikkeld en hoe makkelijk ik er zelf in ook in stap. En om te onderzoeken hoe je juist hier anders naar kunt kijken en je daar je voordelen uit kunt halen.

Laat ik dan vooral ook hier Erasmus niet vergeten: “Nog een niet te versmaden eigenschap van de dwazen: zij zijn de enigen die ronduit de waarheid zeggen.”

Natuurlijk kom je deze overwegingen ook op wereldniveau toepassen, terug naar een van de bijzondere evenementen van de afgelopen dagen. De #Brexit, als je het mij vraagt een van de grootste stommiteit van de Britten ooit. Maar ik ben dan ook een oprecht federalist. Tot zover de objectiviteit van mijn verhaal.

Na drie jaar het grootste toneelstuk in jaren te hebben gevolgd, was het afgelopen vrijdag zover. Om 23:00 lokale tijd was ik erbij, het ‘feestje van Farage’. De Britten ‘verlieten’ de Europese Unie, of beter gezegd gingen de overgangsperiode in. Met meer niet Britten dan Britten op Parliament Square. De speeches die vooral gingen over framing van de grote boze EU en het winnen van de oorlog. En dat de overwinnaars de EU en de rest van de wereld wel zullen laten zien hoe het ook kan. Bizar was het wel om tijdens de speech die zelfs leek te hinten naar de strijd in de tweede wereld oorlog Britse neonazi’s publieke de hitlergroet te zien geven. De sfeer ging dan ook niet echt de goede kant op.

Toch was het bijzonder om te zien dat alles wat we op klein niveau tegen komen, dus op wereldniveau ook bestaat. Een toneel waar een iedere een masker opzet en een rol speelt. Mijn reis heeft mij niet een leeg hoofd opgeleverd, maar nog meer overwegingen om over na te denken.

Blijft over mij ook hierover te blijven verwonderen en de verwondering te laten ondergaan. Mooie ideeën om te blijven onderzoeken.

Ik voel mij soms net de kleine prins, met zijn zoektocht in zijn reis. En als je kijkt naar de tribale benadering, gaan verhalen hierover zelfs al eeuwen terug. Het zijn zulke mooie aanknopingspunten om af en toe bij stil te staan en te weten dat een ieder niet alleen staat in al die overwegingen en verwondering.

Wat zou het bijzonder zijn als we allemaal eens wat vaker stil zouden staan bij deze processen en rituelen. En dat we in plaats van voorbij te gaan aan die gelijkenis en verschillen er eens wat vaker bij stil te staan. Wie weet leren we dan ook verder te kijken dan die maskers en rollen in het grote toneelspel dat het leven heet.