Vandaag is het 8 mei. Het is de geboortedag van Henri Dunant, de grondlegger van de Rode Kruis beweging. Een belangrijke dag dan ook voor de Rode Kruis beweging, waarop traditioneel stilgestaan wordt bij het werk van de organisatie en haar vrijwilligers. Een organisatie als het Rode Kruis is hard nodig in deze turbulente en polariserende wereld.
Ik ben inmiddels zo’n 15 jaar vrijwilliger, een dankbare taak met al zijn hoogte en dieptepunten. Ik sta bij bijzondere inzetten en ontmoet unieke mensen. Ik sta bij evenementen, maar ik kom ook op bij calamiteiten en rampen: Zo heb ik mij kunnen inzetten tijdens de COVID-19-pandemie, werd ik opgeroepen voor bijvoorbeeld een treinongeval of de opschaling bij een marathon. En dan die dag dat ik uiteindelijk in het civiele veldhospitaal stond vanwege het groot aantal inspanningsgerelateerde hyperthermie tijdens een grote loop.
En dan mag ik ook nog een rol spelen in de verandering binnen onze organisatie in de vorm van facilitator van de “eensgezinde vereniging” en natuurlijk vaak als “verschilmaker”. Altijd de verbinding centraal stellen en vanuit de eigen autonomie de organisatie dienen.
Tijdens een boekpresentatie over collaboratie en verzet werd de retorische vraag gesteld: “Er zitten hier vast geen mensen die hebben meegemaakt dat de bommen vielen.” Onwillekeurig moest ik terugdenken aan 31 juli 2025 en mijn betrokkenheid bij de aanvraag van twee onderscheidingen. De retorische vraag werd ineens een oprechte vraag.
We leven in bijzondere tijden, een verwarrende tussenperiode tussen wat was en wat zal zijn. Jitske Kramer noemt het een periode van liminaliteit, een periode om te herkennen en die veel kansen biedt op verandering. Dit vraagt wel om actie en het onderzoeken van die verandering. Samen maken wij de wereld!
De afgelopen maanden ben ik steeds bewuster bezig met veranderen en dat brengt langzamer steeds meer mooie stappen met zich mee. Maar natuurlijk ook de pijn en het ongemak dat nu eenmaal bij veranderen hoort.
Het is 40 jaar terug dat de kernramp in Tsjornobyl plaatsvond. Hoorde ik verhalen uit Boetsja en vanaf de huidige frontlijn in Oekraïne. Daarnaast kwamen ook de nog altijd zichtbare gevolgen van de eerste en tweede wereldoorlog de afgelopen weken langs in gesprek en activiteiten als de boekpresentatie. De lijn tussen herinnering en vieren vervaagde voor mij en de balans tussen herinneren en vieren heeft onverwacht vorm gekregen.
Die vraag kreeg zo ineens een onverwachte betekenis: Ja ik heb de bommen horen vallen, althans de moderne varianten (zoals de drones) daarvan. De herinnering hieraan helpt mij om vorm te geven aan de verandering en mijn plek in de wereld. De vallende bommen geven meer kracht aan mijn eigen keuze verbonden te blijven, zonder mezelf te verliezen.
De vallende bommen herinneren mij eraan dat de kracht van het conflict niet ligt in het vermijden – maar in het aangaan voor het lastig is de verbinding te behouden. Het conflict als bron van samen groeien en verbinden, wat voor kansen zitten daarin.
Ook heb ik weer de weerbaarheid van de mens gezien als het er echt op neer komt. Als Rode Kruis vrijwilliger vind ik het onderstaande beeld (afkomstig van Kyiv Post) wel een hele krachtige bron. En dat is voor mij een reden om mij actief in te zetten voor het traject van de “eensgezinde vereniging” binnen het Nederlandse Rode Kruis. Een kans om in het ondertussen te veranderen, ondanks alle risico’s en gevaren die op de loer liggen.
Hoe ga jij met onverwachte vragen om?
Uiteindelijk is dit ook een belangrijke reden waarom ik mij bij mijn komende uitdaging van het lopen van de Nijmeegse Vierdaagse bewust richt op het ondersteunen van de Oekraïense psychiatrie, waar je nog altijd ons voor kunt sponsoren.
Vandaag is het 40 jaar terug dat in Tsjornobyl de grootste kernramp tot heden plaatsvond. Op 26 april 1986 ontplofte reactor nummer 4 van de Tsjornobyl centrale. De ontploffing werd geheim gehouden.
Het duurde 2 dagen voordat de fall out Nederland bereikte en maatregelen werden genomen. Een van mijn weinige herinneringen uit mijn kindertijd gaan over het gesprek of we nog wel melk moesten drinken en of de spinazie uit de moestuin nog wel gegeten moest worden.
Jaren later bezocht ik de centrale zelf, een blijvende bijzondere ervaring. Het was een tijd in mijn leven dat ik geen foto’s maakte.
Vandaag is het 40 jaar later en helaas loopt de centrale weer gevaar. Niet uit keuze, maar door een door een vijand gestarte oorlog.
Toch kunnen we heel veel leren van deze dag en van de hulpverlening. De dood van vele liquidators die het dak zijn opgestuurd blijft een heldemoed en zullen niet vergeten worden. Net als vele anderen die deze nacht nog met zich meenamen of meenemen.
Persoonlijk neem ik een deel van de kennis nee in de ontwikkeling van trainingen. Hoe absolute autocratie een tekortkoming is bij problemen en calamiteiten. #KrachtvanhetConflict
Gisteren was het dag #1500 van de volledige oorlog in Oekraïne, een donkere dag in onze geschiedenis. Een treurige dag voor Oekraïne, dat heel zichtbaar wordt op de Lytsjakivski begraafplaats in L’viv (foto van augustus 2025). Veel minder zichtbaar is de trauma en mentale beschadiging die oorlog en extreem geweld kan veroorzaken en die soms generaties lang blijven bestaan.
VMHCE in Kyïv maakt in dit onderwerp een wezenlijk verschil. Tijdens de Nijmeegse Vierdaagse loop ik om het werk van dit instituut te ondersteunen en jij kunt daarbij helpen. Loop jij met mij mee en helpt jouw financiële bijdrage mee aan het verbeteren van de mentale zorg?
In april 2022 stond ik na afloop van de #Invictusgames in het half duister met mijn vrijwillige collega’s in het Haagse Zuiderpark de mentaal en fysiek gewonde veteranen en militairen van alle deelnemende landen uitgeleide te doen. Land na land kwamen de veteranen bij ons langslopen, met wederzijds respect. Een bijzonder moment kwam toen het de beurt was aan delegatie uit Oekraïne, op dat moment was de volledige invasie van Rusland nog geen twee maanden oud en stonden de beelden van het bloedbad van Boetsja ons nog allemaal heel vers op het beeld. Niemand die op dat moment kon vermoeden dat de volledige oorlog 4 jaar later nog gaande zou zijn.
Hoe groot de verbinding tussen mentale gezondheid en sport was, werd mij die dagen weer duidelijk. Ik hoefde er ook niet lang over te denken wat ik ging doen toen ik geheel onverwacht een startbewijs voor de #NijmeegseVierdaagse in bezit kreeg: ik zou gaan lopen voor mentale gezondheid in Oekraïne en in het bijzonder voor het instituut dat ik zelf bezocht heb.
